Zanim cokolwiek wyląduje na drukarce, musi być plikiem. To pierwszy realny próg przy zlecaniu wydruku i zarazem miejsce, w którym najłatwiej się pogubić — formatów jest kilkanaście, a nazwy nic nie mówią.
Poniżej krótko: który przysłać, czym się różnią i co zrobić, jeśli nie masz żadnego.
Cztery formaty, które realnie spotkasz
STL — najstarszy i najpopularniejszy. Opisuje wyłącznie powierzchnię bryły jako siatkę trójkątów. Nie zawiera koloru, materiału ani historii projektowania. Prosty do bólu i właśnie dlatego działa wszędzie. To domyślny format pliku do druku 3D i jeśli masz wybór, przyślij właśnie plik STL.
OBJ — podobny do STL, ale potrafi przenieść kolor i teksturę. Przy druku jednokolorowym ta przewaga nie ma znaczenia, więc traktuję go jak STL. Bez problemu przyjmuję.
STEP — zupełnie inna kategoria. Zamiast siatki trójkątów opisuje geometrię matematycznie: walec jest walcem, a nie tysiącem płaskich ścianek. Dzięki temu plik STEP można edytować z pełną precyzją — zmienić średnicę otworu, pogrubić ściankę, dodać fazkę. To format z profesjonalnych programów CAD.
3MF — nowoczesny następca STL. Przenosi model razem z jednostkami, kolorami i ustawieniami druku w jednym pliku, a do tego jest mniejszy. Format 3MF zyskuje na popularności i przyjmuję go chętnie.
Który jest najlepszy w praktyce
Zależy od tego, czy coś trzeba będzie zmienić.
Jeśli model jest gotowy i nic nie wymaga poprawek — STL albo 3MF. Wystarczą w zupełności.
Jeśli przewidujesz zmiany wymiarów — STEP jest wyraźnie lepszy. Zmiana średnicy otworu z 8 na 8,5 mm to w STEP-ie operacja na jedną minutę. W STL-u trzeba przebudować siatkę albo modelować od nowa.
Jeśli masz obie wersje — przyślij obie. Nic nie kosztuje, a oszczędza ewentualną korespondencję.
Jak wysłać model do druku
Kilka rzeczy, które warto sprawdzić, zanim klikniesz wyślij. Odpowiedź na pytanie jak wysłać model do druku to głównie lista drobiazgów:
- Podaj jednostki. STL nie zawiera informacji, czy liczby oznaczają milimetry, centymetry czy cale. Napisz w wiadomości, jaka ma być wysokość albo szerokość przedmiotu w milimetrach — to usuwa wszelką niejednoznaczność.
- Jeden plik na element. Jeśli projekt składa się z kilku części, przyślij je osobno, a nie jako jedną scenę.
- Spakuj większe pliki. STL potrafi mieć kilkadziesiąt megabajtów; zip przechodzi przez pocztę znacznie łatwiej.
- Napisz, do czego to służy. To zmienia dobór materiału, wypełnienia i ustawienia modelu na stole bardziej niż cokolwiek innego.
- Zaznacz powierzchnie widoczne, jeśli przedmiot ma być estetyczny. Ustawię model tak, żeby wyszły najgładziej.
Co może być nie tak z plikiem
Nie każdy STL nadaje się do druku od razu. Najczęstsze problemy, które sprawdzam przed wyceną:
Dziury w siatce. Bryła musi być zamknięta — jeśli w powierzchni są luki, program nie wie, gdzie jest wnętrze, a gdzie zewnętrze. To najczęstsza usterka w modelach pobranych z sieci.
Odwrócone ścianki. Trójkąt „patrzy” w złą stronę, przez co fragment bryły jest interpretowany na opak.
Za cienkie ścianki. Model wygląda dobrze na ekranie, ale ma ścianki grubości 0,2 mm, czyli poniżej tego, co da się wydrukować. Minimum praktyczne to około 0,8 mm.
Za niska rozdzielczość siatki. Model eksportowany zgrubnie ma widoczne graniastości na krzywiznach — i tego nie naprawi żadne ustawienie drukarki.
Drobne usterki naprawiam sam i nie liczę za to osobno. Jeśli plik wymaga realnej przebudowy, powiem o tym przed wyceną, zamiast milczeć i wystawić wyższy rachunek.
A jeśli nie masz żadnego pliku
To zupełnie normalna sytuacja i połowa moich zleceń tak wygląda. Do wyceny wystarczy jedna z tych rzeczy:
- Zdjęcie z linijką albo suwmiarką przyłożoną do najważniejszego wymiaru.
- Szkic na kartce z podanymi wymiarami. Nie musi być ładny.
- Złamany oryginał — nawet w kawałkach, o ile da się odczytać kształt.
- Rysunek techniczny w PDF albo DWG.
Model przygotuję sam. Ten etap wyceniam osobno od druku, żeby było jasne, za co płacisz — opisuję to szerzej w tekście o projektowaniu na zamówienie.
Jak to u mnie wygląda
Napisz wiadomość i opisz rzecz własnymi słowami — nie musisz znać żadnej terminologii. Jeśli masz plik, dołącz go; jeśli nie masz, wystarczy zdjęcie z linijką albo szkic na kartce.
Odpisuję z wyceną i terminem. Drukuję w technologii FDM z PLA, PETG, ABS i TPU, maksymalny gabaryt pojedynczego elementu to 25 × 25 cm, a typowa realizacja zajmuje 2–5 dni roboczych. Wycena jest darmowa i niezobowiązująca.
Najczęstsze pytania
Czy przyjmujesz pliki z Tinkercada i Fusion 360?
Tak. Z Tinkercada wyeksportuj STL, z Fusion 360 najlepiej STEP i STL naraz.
Czy plik z Thingiverse będzie działał?
Zwykle tak, choć jakość modeli z darmowych baz bywa bardzo różna. Sprawdzam każdy przed drukiem. Pamiętaj, że licencja modelu ma znaczenie — piszę o tym w osobnym tekście.
Czy zrobisz model z mojego zdjęcia?
Z jednego zdjęcia nie da się odtworzyć wymiarów. Ze zdjęcia z linijką albo z kilku zdjęć i podanych wymiarów — tak.
Co jeśli mój plik jest w formacie, którego nie wymieniłeś?
Przyślij mimo wszystko. Obsługuję też kilka mniej popularnych formatów, a jeśli akurat tego nie otworzę, powiem od razu.
Najkrótsza wersja
Masz STL albo 3MF — wyślij i dopisz docelowy wymiar w milimetrach. Masz STEP — tym lepiej, bo da się go poprawiać. Nie masz nic — wyślij zdjęcie z linijką.
Przykłady tego, co powstaje z takich plików, znajdziesz w sklepie.
