Drukuję w kolorze, więc malowanie nie jest konieczne. Ale są sytuacje, w których farba daje coś, czego filament nie da: przejścia tonalne, patynę w zagłębieniach, kilka barw na jednym przedmiocie albo po prostu popołudnie spędzone z dzieckiem i pędzlem.
Malowanie wydruków 3D nie różni się bardzo od malowania modeli plastikowych, ale ma kilka własnych pułapek. Poniżej, jak zrobić to dobrze — i czego nie robić.
Przygotowanie decyduje o wszystkim
Najczęstszy błąd: farba prosto na surowy wydruk. Trzyma się słabo, schodzi paznokciem i po tygodniu odpryskuje na krawędziach.
Trzy kroki, które to zmieniają:
1. Odtłuszczenie. Wydruk był w rękach, a tłuszcz ze skóry skutecznie odpycha farbę. Wystarczy przetrzeć alkoholem izopropylowym i odczekać do wyschnięcia.
2. Matowanie. Lekkie przetarcie papierem 400–600 na mokro. Nie chodzi o wygładzanie, tylko o zdjęcie połysku — matowa powierzchnia trzyma farbę nieporównanie lepiej.
3. Podkład. Cienka warstwa podkładu w sprayu. To on wiąże się z tworzywem i daje farbie do czego się przykleić. Przy wydrukach z fakturą podkład jest szczególnie ważny, bo jako jedyny wejdzie równomiernie w zagłębienia.
Przy gładkich bryłach — zajączek, świnka — całe przygotowanie to kwestia kwadransa.
Farby do wydruków 3D
Farby akrylowe PLA przyjmuje najlepiej i to jest domyślny wybór. Akryl na bazie wody: nie atakuje tworzywa, schnie szybko, myje się wodą, jest dostępny w każdym sklepie plastycznym i modelarskim.
Do wyboru dwa warianty:
Akryl z tubki, malowany pędzlem — dobry przy detalach, patynowaniu i kolorowaniu pojedynczych elementów. Pierwsza warstwa zawsze wygląda smużąco; dopiero druga i trzecia dają równy kolor. Rozcieńczaj wodą, nie kładź gęsto.
Akryl w sprayu — najlepszy do jednolitego pokrycia całej bryły. Kilka cienkich warstw z odległości 25–30 cm, z przerwami na wyschnięcie. Jedna gruba warstwa spłynie i zaleje detal.
Czego unikać: farb na bazie rozpuszczalników nitro i emalii do modeli plastikowych zawierających agresywne rozcieńczalniki. Potrafią zmiękczyć albo nadtopić powierzchnię PLA. Jeśli koniecznie chcesz ich użyć — najpierw solidny podkład, który odizoluje tworzywo.
Jak pomalować figurkę – kolejność
Pytanie jak pomalować figurkę sprowadza się do kolejności, nie do techniki.
- Podkład — biały, jeśli chcesz jasnych i żywych kolorów; szary albo czarny, jeśli zależy Ci na głębi i cieniach.
- Kolor bazowy — cała bryła w kolorze dominującym, sprayem albo szerokim pędzlem.
- Przemywka — mocno rozwodniona ciemna farba nanoszona na całość. Spływa i zbiera się w zagłębieniach, podkreślając relief. To jeden zabieg, który przy fakturowanych figurkach robi największą różnicę.
- Suche pędzlowanie — prawie sucha jasna farba przeciągnięta po wypukłościach. Wydobywa krawędzie i grzbiety.
- Detale — oczy, zęby, drobne elementy, cienkim pędzelkiem.
- Lakier zabezpieczający — matowy albo satynowy.
Kroki 3 i 4 to cała tajemnica tego, dlaczego malowane figurki modelarzy wyglądają lepiej niż pomalowane jednym kolorem. Nie wymagają wprawy, tylko cierpliwości.
Lakierowanie wydruku 3D
Lakierowanie wydruku 3D po malowaniu ma trzy funkcje: chroni farbę przed ścieraniem, ujednolica połysk między różnymi farbami i ułatwia odkurzanie.
Lakier matowy — najbardziej naturalny efekt, dobry przy figurkach udających kamień czy ceramikę.
Satynowy — delikatny połysk, bezpieczny kompromis.
Błyszczący — uwypukla każdą nierówność, więc ma sens tylko na dobrze przygotowanej powierzchni.
Zawsze cienkie warstwy i zawsze po pełnym wyschnięciu farby — to przynajmniej doba, nie godzina.
Który wydruk kupić do malowania
Najlepiej biały, bo nie prześwituje przez jasne kolory i nie wymaga dodatkowej warstwy kryjącej.
Co do geometrii:
Na start — gładkie bryły bez zagłębień: zajączek, świnka. Wybaczają niedokładność.
Dla kogoś z doświadczeniem — geometryczne low poly, jak pies czy T-Rex. Płaskie ścianki można malować każdą na inny odcień, co daje efekt niemożliwy do uzyskania w druku.
Dla modelarza — fakturowane popiersia, jak lew, gdzie przemywka i suche pędzlowanie mają na czym pracować. Albo maska smoka, która pomalowana wygląda zupełnie inaczej niż jednokolorowa.
Każdą rzecz z oferty mogę wydrukować w bieli — wystarczy wpisać to w uwagach do zamówienia.
Nie musisz tego ustawiać sam
Wszystkie te parametry dobieram przy wycenie na podstawie jednego opisu: do czego przedmiot ma służyć i czy ważniejszy jest wygląd, czy wytrzymałość. Nie musisz znać ani jednej z tych liczb, żeby złożyć zamówienie.
Drukuję w technologii FDM z PLA, PETG, ABS i TPU. Maksymalny gabaryt pojedynczego elementu to 25 × 25 cm, typowa realizacja zajmuje 2–5 dni roboczych, a wycena jest darmowa.
Najczęstsze pytania
Czy malujesz wydruki na zamówienie?
Standardowo nie — drukuję w kolorze, co przy większości rzeczy wystarcza. Przy nietypowym projekcie napisz, co masz na myśli, a powiem, czy się tego podejmę.
Czy farba zetrze się przy dotykaniu?
Nie, jeśli był podkład i lakier. Bez nich — owszem, zwłaszcza na krawędziach.
Czy da się pomalować PETG?
Tak, ale gorzej przyjmuje farbę niż PLA, bo ma gładszą i mniej porowatą powierzchnię. Matowanie papierem i podkład są tu obowiązkowe, nie opcjonalne.
Czy dziecko może pomalować figurkę samo?
Tak, akryl na bazie wody jest do tego stworzony. Podkład nałóż wcześniej sam, bo spray nie jest dla dziecka.
Trzy rzeczy, które robią całą różnicę
Podkład przed farbą. Kilka cienkich warstw zamiast jednej grubej. Przemywka w zagłębieniach na koniec.
Reszta to wprawa, która przychodzi sama. Białe wydruki do malowania znajdziesz w sklepie — wystarczy wpisać kolor „biały” w uwagach do zamówienia.
